Thursday, 4 December 2014

ನಿಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಜೋಪಾನ!!
-ಇ.ಕೆ.ರಾಮಮೋಹನ
ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಮಕ್ಕಳು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ `ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚೆ ಕಾಡೇಗೂಡೇ' ಸಹಾ ಒಂದು.  ಬಹುಷಃ ಹೋಂವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂಷನ್‌ಗಳ ಜಂಜಡಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕದ, ವಿಶೇಷತಃ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಮಕ್ಕಳು ಈಗಲೂ ಈ ಆಟ ಆಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದೇನೆ.  ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಜಿ ಇತರರು ಅವಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಔಟ್ ಆಗಿರುವ ಆಟಗಾರನ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಹಿಡಿದು
ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚೇ ಕಾಡೇಗೂಡೇ
ಉದ್ದಿನಮೂಟೆ ಉರುಳೇಹೋಯ್ತು
ನಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಬಿಟ್ಟೇಬಿಟ್ಟೇ
ನಿಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಜೋಪಾನ
ಎಂದು ಹೇಳಿ ಇತರರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಆಟಗಾರನನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ.  ಈ ನಿಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಜೋಪಾನ ಎಂಬುದು ನನಗೆ ಹೊಳೆಯಲು ಕಾರಣ ಇನ್ನೆರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಲಿರುವ ವಿವಿಧ ತರಗತಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು.  ಅಂದ ಮೇಲೆ ನಿಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಜೋಪಾನ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಒಳಮರ್ಮ ನಿಮಗೆ ಅರ್ಥವಾಗಿರಬೇಕಲ್ಲವೇ?
ಹೌದು, ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ.  ವಾರ್ಷಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳೆಂದ ಕೂಡಲೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಂಕಗಳಿಕೆಯ ತವಕ, ಪೋಷಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮಗು ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದೋ ಎಂಬ ಆತಂಕ, ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ `ಸರಿಹೊಂದುವ' ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ, ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉತ್ತರಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಧಾವಂತ.....
ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ಬರೆಯಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಮಗುವಾದ್ದರಿಂದ (ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಗು ಅಂದಾಗ ನರ್ಸರಿ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಪಿಯುಸಿವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ) ಅದರದೇ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.  ಆದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಎಂದ ಕೂಡಲೇ ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪೋಷಕರ ಪಾಲೂ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು.  (ಈ ಲೇಖನದ ಗುರಿ ಪೋಷಕರಾದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ)
                                                            ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ
ನಿಮ್ಮ ಮಗು ಎಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿರಲಿ ಅಥವಾ ಓದದೆ ಇರಲಿ, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಮಾತ್ರ ಬಯಸುತ್ತದೆ.  ``ಸ್ಕೂಲ್ ಶುರುವಾದಾಗಲೇ ಬಡಕೊಂಡೆ ಓದುಓದು ಅಂತ. ಆಗ ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ.  ಈಗ ಅನುಭವಿಸು'' ಅಂತಲೋ ``ಜಿತವಾಗಿ ಕೂತ್ಕೊಂಡು ಓದಕ್ಕೇ ಬರಲ್ಲ.  ಅದೇ ಅವನ್ನ ನೋಡಿ ಬುದ್ಧಿ ಕಲ್ತುಕೋ'' ಎಂದೋ ತಿರಸ್ಕಾರದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಬೇಡಿ.  ಮೊದಲಿಂದ ಮಗು ಓದಲಿಲ್ಲ ನಿಜ.  ಆ ವಿಚಾರದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಟಂ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಲಾಭವೇನೂ ಇಲ್ಲ,.  ಬದಲಿಗೆ ನಷ್ಟವೇ ಹೆಚ್ಚು.  ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗಲೂ ಓದು.  ತೊಂದರೆಯೇನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬಂತಹ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಆಡಿ.  ನನಗೆ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿ ನನ್ನ ಪೋಷಕರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯದ ಭಾವನೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿ.
                                                                   ಹೋಲಿಕೆ ಬೇಡ
ಎಲ್ಲ ಪೋಷಕರೂ ಮಾಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ತಪ್ಪು ಎಂದರೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಸುವುದು.  ಪ್ರತೀ ಮಗುವೂ ಸಹಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ಲಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಮತ್ತು ಮೈನಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.  ``ಅವನು ಅಷ್ಟು ಓದ್ತಾನೆ, ಇವನು ಇಷ್ಟು ಓದ್ತಾನೆ.  ಆದರೆ ನೀನು ಓದಲ್ಲ.  ನಿಮ್ಮ ದೊಡ್ಡಪ್ಪ ಹಾಗೆ ಓದ್ತಾ ಇದ್ದರು, ನಿಮ್ಮ ಮಾವ ಹೇಗೆ ಓದ್ತಾ ಇದ್ದಾ ಗೊತ್ತಾ'' ಮೊದಲಾದ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾತುಗಳು ಬೇಡ.  ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ``ನೀನು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ರೆ ಅವನಿಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಇಂಪ್ರೂವ್ ಆಗಬಲ್ಲೆ'' ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿ.
                                                         ನಿಮ್ಮ ಸಮಯ ಕೊಡಿ
          ಪ್ರತಿನಿತ್ಯವೂ ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ನೀವು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕು.  ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮಗು, ನಿಮ್ಮ ಮಗುವನ್ನು ನೀವು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಆಗುತ್ತದೆ.  ಆಗ ಜನರೇಷನ್ ಗ್ಯಾಪ್‌ನಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.  ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.  ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ದೈರ್ಯ ತುಂಬುತ್ತಾ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾ ಮಗುವಿನ ಜೊತೆ ನಿಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯಿರಿ.
                                                               ಇವನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ
           ನಿಮ್ಮ ಮಗು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಇದಕ್ಕೇನು ಬರೆದೆ? ಇದರ ಉತ್ತರ ಏನು? ಮೊದಲಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಬೇಡಿ.  ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ``ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದ್ದೀಯಾ'' ಎಂಬ ಪೀಠಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿ.  ಮಗುವಿನ ಗಮನ ನಾಳಿನ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಿದ್ಧತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ.
ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.  ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟೂ ಮನೆಯ ಆಹಾರವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಿ.  ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.  ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ  ಸರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ನಿದ್ರೆಗೆಟ್ಟು ಓದಲು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.  ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳು ಬರುವ ಬದಲು ಬರುವ ಅಂಕಗಳೂ ಖೋತಾ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.  ಅದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಇರಲಿ.  ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಆರರಿಂದ ಏಳು ಘಂಟೆಗಳ ನಿದ್ರೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ.
ಜೋಪಾನ ಎನ್ನುತ್ತಾ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು ಗೊತ್ತೇ?  ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಸೋಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಕಲಿತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ.  ಸೋಲನ್ನು  ಸ್ವವಿಮರ್ಶೆಗೆ, ಗೆಲುವಿಗೆ ಏಣಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಬದಲು ಮುಗಿದು ಹೋದ ಅವಕಾಶಗಳ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕೊನೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.  ಈಗಿನ ಮಾಹಿತಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಿಳಿಯಬಾರದನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಿಳಿಯುವ, ನೋಡಬಾರದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿಬಿಟ್ಟಿದೆ.  ಆದ್ದರಿಂದ ದುಡುಕಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ದುಃಖದ ಮಡುವಿಗೆ ತಳ್ಳಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ.  (ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬರೆಯಲೂ ಆಗದಂತಹ ಕಾಲ ಇದು!)
ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನಿಮ್ಮಯ ಹಕ್ಕಿ ಜೋಪಾನ  ಎಂದಿದ್ದು.  ಅರ್ಥವಾಯಿತಲ್ಲವೇ?!
(ದಿನಾಂಕ ೦೩/೦೩/೨೦೧೪ರಂದು ಬರೆದ ಲೇಖನ)
ಹೀಗೊಬ್ಬ ರಾಜನ ಕಥೆ!
-ಇ.ಕೆ.ರಾಮಮೋಹನ
ಹೀಗೊಂದೂರು. ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಜ.  ಅವನಿಗೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ಸೇರಲೊಲ್ಲದು;  ಮಲಗಿದರೆ ನಿದ್ರೆ ಹತ್ತಲೊಲ್ಲದು.  ಹಕೀಮರಾಯಿತು, ಪಂಡಿತರಾಯಿತು, ಸಿಕ್ಕಸಿಕ್ಕವರೆಲ್ಲರಿಂದ ಔಷಧ ಪ್ರಯೋಗವಾಯಿತು.  ಆದರೆ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಕೊನೆಗೊಬ್ಬ ವೃದ್ಧಸನ್ಯಾಸಿ ಬಂದರು.  ರಾಜನ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ತನ್ನ ಬಳಿ ಪರಿಹಾರ ಇದೆ ಎಂದರು.  ರಾಜನಿಗೆ ಪಾಪವೊಂದು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅದರಿಂದಾಗಿ ನಿದ್ರೆ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ.  ಆ ಪಾಪ ಪರಿಹಾರವಾಗಲು ರಾಜನು ವ್ರತವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.  ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು.  ಆದ್ದರಿಂದ ವಾರವೊಂದರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ರಾಜನೊಬ್ಬನೇ ತನ್ನೊಡನೆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು ಎಂದರು.  ರಾಜ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಒಪ್ಪಿದ.
ರಾಜನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು.  ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ತಿನ್ನಲು, ಕೂರಲು, ಮಲಗಲು ಮೊದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಾನುಸರಂಜಾಮುಗಳು ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು.  ಆದರೆ ಸನ್ಯಾಸಿ ಇದಾವುದೂ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿಯೂ ಸುಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಡಾಖಂಡಿತವಾಗಿ ನುಡಿದುಬಿಟ್ಟರು.
ಅಂತೂ ಆಶ್ರಮ ಸೇರಿದ್ದಾಯಿತು.  ತಲುಪುವ ಹೊತ್ತಿಗೇ ಸಂಜೆಯಾಗಿತ್ತು.  ರುಚಿರುಚಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಭಕ್ಷ್ಯಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಂದು ರೂಢಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜನಿಗೆ ಹಾಲು, ಹಣ್ಣು, ಕಂದಮೂಲಗಳು ಸೇರಲಿಲ್ಲ.  ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಗಿಸಿ ಮಲಗಲು ಪರ್ಣಕುಟೀರವೊಂದಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ.  ಅಲ್ಲಿ ಸಗಣಿ ಹಾಕಿ ಸಾರಿಸಿದ ಮಣ್ಣಿನ ನೆಲ.  ಕಂಬಳಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿದ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವೇ (ಹದಗೊಳಿಸಿದ ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ) ಮಲಗಲು ಹಾಸಿಗೆ.  ಹಂಸತೂಲಿಕಾ ತಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರೂ ಬಾರದ ನಿದ್ದೆ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ  ಹೇಗೆ ಬಂದೀತು?  ಹಾಗೆ ಹೀಗೆ ಹೊರಳಾಡಿ ಕಾಲ ಕಳೆದ.  ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜನನ್ನು ಸನ್ಯಾಸಿ ತನ್ನೊಡನೆ ಕಾಡಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಕರೆದರು.  ಮುಂದೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಹೋಮಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಿತ್ತು, ದರ್ಭೆ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತರಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದರು.
ಹೀಗೆಯೇ ಎರಡು ದಿನಗಳು ಕಳೆದವು.  ಮೂರನೆಯ ದಿನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.  ಆದರೆ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪದ ಜಾಗವೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ನಂತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡಬೇಕೆಂದರು.  ಈ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ರಾಜನಿಗಾದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಯಾರ ಸಹಾಯವೂ ಇಲ್ಲದೇ ರಾಜನೇ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಮತ್ತೆ ಮೂರುದಿನಗಳು ಕಳೆವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೋಮದ ಜಾಗ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡಿತ್ತು.  ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಆರು ದಿನಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದವು.  ಮರುದಿನವೇ ಹೋಮ ಎಂದು ರಾಜ ಹರ್ಷಗೊಂಡ.  ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೋಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ.  ಅವರು ಹೋಮ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರು.  ರಾಜನ ಪಿತ್ತ ನೆತ್ತಿಗೇರಿತು.  ಅವನ ಹಾರಾಟ, ಕೂಗಾಟಗಳೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ವೃದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ರಾಜನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾದ ಮೇಲೆ ಹೋಮವೇತಕ್ಕೆ ಎಂದರು.
ರಾಜ ಚಕಿತಗೊಂಡ.  ಈಗ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನ ಅರಿವಿನ ಪರಿಧಿಯೊಳಗೆ ಗೋಚರಿಸತೊಡಗಿದವು.  ಹೌದು, ಕಳೆದ ಮೂರು ದಿನಗಳಿಂದ ತನಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಸಿವೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಯಾವ ಆಹಾರ ಕೊಟ್ಟರೂ ಅದರ ರುಚಿ ನಾಲಿಗೆಗೆ ದಕ್ಕುತ್ತಿದೆ!  ಒರಟು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿದರೂ ನೆಲಕ್ಕೆ ಮೈಯಿಟ್ಟ ಮರುಗಳಿಗೆಯೇ ಗಾಢವಾದ ನಿದ್ರೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.  ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಚಿಲಿಪಿಲಿಗುಟ್ಟುವವರೆಗೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ!
ಆಗ ಆ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದರು-ರಾಜನ್, ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬೆಲೆಯೇನೆಂದು ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೂ, ಯೋಗ್ಯತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.  ಇದೇ ನೀನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಪ.  ಹಸಿವಾಗದೆ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಊಟದ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ದೇಹಕ್ಕೆ ದಣಿವಾಗದೇ ಹೋದರೆ ನಿದ್ರೆಯ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.  ಈ ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ  ಈ ಸತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ  ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ಇದು ನಾನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ್ದೋ, ಓದಿದ್ದೋ ಕಥೆ.  ರಾಜನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನೂ, ಆ ವೃದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಎಂಬ ಮೇಷ್ಟ್ರನ್ನೂ ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಕತೆಯನ್ನು ಓದಿದರೆ ನಮಗೂ ರಾಜನ ಹಾಗೆ ಸತ್ಯದ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಅಂದಿದ್ದರು ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರು.  ಹೌದಾ....!!
(ದಿನಾಂಕ ೨೯/೬/೨೦೧೪ರಂದು ಬರೆದ ಲೇಖನ)

ಒಳಗಿನ ತಿಳಿಯನು ಕಲಕದೆ ಬದುಕಿದ ಮೇಷ್ಟ್ರು
-ಇ.ಕೆ.ರಾಮಮೋಹನ

ಬಹುಕಾಲ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಆಗದ ಆಘಾತವನ್ನು ಶ್ರೀ ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರ ಸಾವು ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ.  ಹುಟ್ಟುಸಾವುಗಳು ಬದುಕಿನ ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎನ್ನುವುದು ದಿಟವಾದರೂ ಕೆಲವರ ಸಾವು ಏಕಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಿತೋ ಎನಿಸಿ ವಿಷಾದ, ನೋವುಗಳನ್ನು  ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಡುಗಟ್ಟಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.  ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರ ಸಾವೂ ಇಂತಹುದೇ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಗುಗ್ಗುರಿ ಶಾಂತವೀರಪ್ಪನವರ ಮಗನಾಗಿ ೧೯೨೬ರ ಫ಼ೆಬ್ರುವರಿ ೭ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಬೆಳೆದ ಎತ್ತರ, ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಹೃದಯವಂತಿಕೆ, ತುಂಬಿಕೊಂಡ ಪ್ರೀತಿ, ಹರಿಸಿದ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಸುಧೆ, ಬೆಳೆಯಿಸಿದ ಶಿಷ್ಯಪರಂಪರೆ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ!? 
ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರ ಬದುಕು, ಬರೆಹ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನಂತಹವನು ಬರೆಯುವುದೆಂದರೆ ಅದು ಪುಟ್ಟ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿಬಿಡುವೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಹುಂಬತನವಾಗುತ್ತದೆ.  ಪ್ರಸ್ತುತ ಈಗ ನಾನು ಕನ್ನಡದ ಮೇಷ್ಟ್ರಪರಂಪರೆ ಹಾಗು ಅದರ ಸಮಕಾಲೀನ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ  ದಾಖಲಿಸುವ ಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳ ಘನ ಪರಂಪರೆ ಒಂದು ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ.  ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ(ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ), ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ(ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ), ಟಿ.ಎಸ್.ಎಸ್(ತಳುಕಿನ ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ), ರಾಜರತ್ನಂ, ಕುವೆಂಪು, ಟಿ.ಎಸ್.ವಿ.(ತ.ಸು.ಶಾಮರಾಯರು) ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಆ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಾಗ  ಈ ಸರಪಣಿಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದವರು ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್.
ಸ್ವಾರಸ್ಯದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳನ್ನು ಅವರ ಪದನಾಮದ (ಡೆಸಿಗ್ನೇಷನ್) ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ (ಪ್ರೊಫ಼ೆಸರ್) ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸಬೇಕು.  ಅದರೆ ಈ ಪ್ರೊಫ಼ೆಸರುಗಳೆಲ್ಲಾ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಎಂಬುದಾಗಿಯೆ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು.
ಈ ಮೇಷ್ಟ್ರಗಳೆಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡದ ಕಟ್ಟಾಳುಗಳು.  ಪಂಪನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿಗಳವರೆಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸೌಂದರ್ಯ, ವಿಚಾರಪರತೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯ ಮುಂತಾದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಗುರುತಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದವರು.  ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೂ ತಾವು ಸವಿದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ರಸದೌತಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಣಬಡಿಸಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮಾರಾಧನೆ ನಡೆಸಲು ಈ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದವರು.
ಇಂತಹ ಅನನ್ಯ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರು ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್.  ಇವರು ರಾಜರತ್ನಂ, ಕುವೆಂಪು, ತ.ಸು.ಶಾಮರಾಯರಂತಹ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಬೆಳೆದರು.  ಈ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ಸತ್ವವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಮುಂದೆ ಸ್ವತಃ ತಾವೂ ಆ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಂದಿನ ಸಮರ್ಥ ಕೊಂಡಿ ಆದರು.
ಬೋಧಕರಾಗಿ   ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗಳಂತೂ ಅದ್ಭುತ.  ಅವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಅದ್ಭುವೆಂದರೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ತರುಣರ ತಂಡ.  ಡಾ|ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ಡಾ|ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿ, ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪ, ಎನ್.ಎಸ್.ಲಕ್ಷ್ಮಿನಾರಾಯಣಭಟ್ಟ, ಡಿ.ಆರ್.ನಾಗರಾಜ, ನಾ.ಡಿಸೋಜ, ಎಚ್.ಎಸ್.ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಗುರುತಿಸಿ ಪೋಷಿಸಿದರು.  ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ, ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಶೋಧಕರೂ ಆದ ಡಾ|ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿ ಅವರು ತಮೆಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ ಗಣಿತವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡ ಆನರ್ಸ್ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಓದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರು.  ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ನಂದನಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸಲೆಂದೇ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಕೈಹಿಡಿದು ಕರೆತಂದುಬಿಟ್ಟವರು ಹಲವರು. 
ಈ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾವಕೋಶದೊಳಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ಅಂತೆಯೇ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೊಂದು ನಿದರ್ಶನ ಹಸಿವೆಯಿಂದ ಬಳಲಿದ್ದ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರನ್ನು ತ.ಸು.ಶಾಮರಾಯರು ತಾವೇ ಮಾತನಾಡಿಸಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೇ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಊಟ ಹಾಕಿಸಿದ್ದು.
ನಂತರ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನ ಬಡತನದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತು ಅವರು ಶ್ರೀಶ್ರೀಶಿವರಾತ್ರಿ ರಾಜೇಂದ್ರ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳಿಗೆ  ಹೇಳಿ ಅವರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಕೋರಿದರು.  ಆಗ ಶ್ರೀಗಳವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಾದ ನಿಮಗೆ ಈ ಲಿಂಗಾಯಿತ ಹುಡುಗನಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿದರಂತೆ.  ಆಗ ಶಾಮರಾಯರು ಇವನು ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ.  ನನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳು.  ಅವರು ಯಾವ ಜಾತಿಗೂ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ.  ಅವರದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜಾತಿ.  ನಾನು ಅವರ ಗುರು ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು.  ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಎಂದೂ ಬರದ ಶಾಮರಾಯರು ಬಂದು ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಕ್ಕಿತು.  ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಹಾದಿ ಸುಗಮವಾಯಿತು.  ತಾವು ಬರೆದ ಕವನಗಳನ್ನು ಓದಿ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಮೇಷ್ಟ್ರು ತ.ಸು.ಶಾಮರಾಯರ ಮಾತೃವಾತ್ಸಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯಾಗಿ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕಿ ಬಂದ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಹೃದಯದ ಹಾಡೇ
ಎದೆತುಂಬಿಹಾಡಿದೆನು ಅಂದುನಾನು
ಮನವಿಟ್ಟು ಕೇಳಿದಿರಿ ಅಲ್ಲಿ ನೀವು ಎಂಬ ಕವನ.
ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ಸಹಜ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ತಾವೂ ಸಹಾ ಅನೇಕ ಯುವಕವಿಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಓದಿ, ಕೇಳಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದವರು.   ಪ್ರಗತಿಶೀಲ, ನವ್ಯ, ಬಂಡಾಯ ಮೊದಲಾಗಿ ಹಲವು ಪಂಥಗಳಿಂದ ಬಂದವರೂ, ಹಲವು ಪಥಗಳಿಗೆ ಒಲಿದವರು ಅವರ ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ ಎನುವುದು ನಿಜಕ್ಕು ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಕೌತುಕದ ಸಂಗತಿ.  
ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರ ಕವನಗಳು ದೀಪಧಾರಿಗಳು.  ಅಂದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ದಾರಿಗೆ ಬೆಳಕು ತೋರಬಲ್ಲವು.  ಅವರ `ಎಲ್ಲೋ ಹುಡುಕಿದೆ' ಕವನದ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
ಹತ್ತಿರವಿದ್ದೂ ದೂರ ನಿಲ್ಲುವೆವು
ನಮ್ಮ ಅಹಮ್ಮಿನ ಕೋಟೆಯಲಿ
ಎಷ್ಟುಕಷ್ಟವೊ ಹೊಂದಿಕೆ ಎಂಬುದು
ನಾಲ್ಕು ದಿನದ ಈ ಬದುಕಿನಲಿ

ಎಲ್ಲಿದೆ ನಂದನ ಎಲ್ಲಿದೆ ಬಂಧನ
ಎಲ್ಲಾ ಇದೆ ಈ ನಮ್ಮೊಳಗೆ
ಒಳಗಿನ ತಿಳಿಯನು ಕಲಕದೆ ಇದ್ದರೆ
ಅಮೃತದ ಸವಿಯಿದೆ ನಾಲಿಗೆಗೆ 
ಅಹಂಕಾರದ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದರೆ ಇನ್ನು ಅನಂತವೇ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲೆ! ಸುಖದುಃಖಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಅಥವಾ ಅನುಭೂತಿ ಮೂಲತಃ ಇರುವುದು ನಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲೇ! ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ತಿಳಿಯನು ಕಲಕಿ ಅದಕ್ಕೊಂದಿಷ್ಟು ದ್ವೇಷ, ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು, ಅಸಹನೆ ಮೊದಲಾದ ಕಸ ಸೇರಿಸಿ ಬಗ್ಗಡ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕದೆ ಹಾಗೆ ತಿಳಿಯಾಗಿರಲು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬದುಕು ಅದೆಷ್ಟು ಸುಂದರ ಸಹ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೇ!
ಇಂತಹ ಅಮೃತೋಪಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದ, ಆಡಬಲ್ಲ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಇನ್ನಿಲ್ಲ.  ಜೀಯೆಸ್ಸೆಸ್ ಅವರ ಹಾಗೆ ನಾವೂ ಒಳಗಿನ ತಿಳಿಯನು ಕಲಕದೇ ಬದುಕಲು ಈ ಮೇಷ್ಟ್ರ ಪರಂಪರೆಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ಕಳಚಿ ಹೋಗದೇ ಇಂತಹ ಮೇಷ್ಟ್ರುಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರಲಿ ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಹಾರೈಸುತ್ತಿದೆ.
ಬಳ್ಳಿಗೇಕೆ ಹೂ ಭಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ?
-ಇ.ಕೆ.ರಾಮಮೋಹನ
ಬಳ್ಳಿಗೆ ಹೂವಾಗಲೀ, ಕಾಯಾಗಲೀ ಭಾರವಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳು ಭಾರವಲ್ಲ-ಇದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ.  ಮಕ್ಕಳಿರಲವ್ವ ಮನೆತುಂಬ ಎಂದು ಜಾನಪದ ಗರತಿ ಹಾಡಿದರೆ,  ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತು ನಿನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಮಗುವಿನಂತೆ ಕಾಣು ಎಂದು ವಿವಾಹದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಣ್ಣಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.  ಮೂರೋ, ನಾಲ್ಕೋ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ದಂಪತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಪ, ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕೇ ಮಕ್ಕಳು ಎಂದು ಮರುಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆದರೆ ಈಗ ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ.  ಹಿಂದೆ ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ತಂಗಳನ್ನ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಿಸಿ ಅನ್ನ, ಸಾರು ಕೂಡ) ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ನಾವು ಈಗ ಕೇಜಿ ಅಕ್ಕಿಗೆ ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿ, ಬೇಳೆ ಕೇಜಿಗೆ ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ರೂಪಾಯಿ ಎಂದು ತಂಗಳನ್ನು ತಂಗಳು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ (ಶಿಷ್ಟ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನೇ ಫ಼್ರಿಡ್ಜ್ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ!) ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತೇವೆ.  
೭೦ರ ದಶಕದ ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆಯ ಘೋಷವಾಕ್ಯ (ಸ್ಲೋಗನ್) ಒಂದು ಎರಡು ಬೇಕು; ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು ಸಾಕು ಎಂದಾಗಿತ್ತು.  ನಂತರ ಇದು ಆರತಿಗೊಂದು (ಹೆಣ್ಣುಮಗು), ಕೀರುತಿಗೊಂದು (ಗಂಡುಮಗು) ಎಂದಾಯಿತು.  (ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಆರತಿ ಎತ್ತಲು ಮಾತ್ರ ಲಾಯಕ್ಕು , ಕೀರುತಿ ತರಲು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅದ್ಯಾವ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮಹಾಶಯನಿಗೆ ಆದ ಜ್ಞಾನೋದಯವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ!!).  ಮುಂದೆ ಇದೇ ಘೋಷವಾಕ್ಯವು ಊರಿಗೊಂದು ವನ; ಮನೆಗೊಂದು ಮಗು ಎಂದಾಗಿದೆ.  `ಕಾಲಜ್ಞಾನ'ವುಳ್ಳ ಕೆಲವು ಕುಹಕಿಗಳ  ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದೆ ಇದು ಬಡಾವಣೆಗೊಂದೇ ದೀಪ; ಬೀದಿಗೊಂದೇ ಪಾಪ ಎಂದು ಬದಲಾಗುವ ಸಂಭವ ಇದೆಯಂತೆ!
ಈ ಲಹರಿಗೆ ಕಾರಣ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯವೂ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಮಾನ.  ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಬೆಲೆ ತೆರುವುದಿರಲಿ, ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನೋಡದ ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣವೂ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದೆ.
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಲಂಬಾಣಿ ತಾಂಡಾಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.  ಇದಕೆ ಕಾರಣ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಸಾಕಿ, ಬೆಳೆಸಿ, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಮಾಡಲಾಗಲು ಆಗದ ಬಡತನ.  ಆದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಗಂಡುಸಂತಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ವ್ಯಾಮೋಹ ಒಂದು ಕಡೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು,  ಓದಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.  ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮದುವೆಯ ಖರ್ಚು ಬೇರೆ (ಅಂದರೆ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಏನೂ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ(!?) ಭಾವನೆ ಇದು).  ಜೊತೆಗೆ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವ, ಬಂದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಎಂದರೆ ಸೆರಗಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕೆಂಡದ ಹಾಗೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ-ಇವು ಹೆಣ್ಣುಸಂತಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು.
ಹೆಣ್ಣುಶಿಶುವಿನ ಮಾರಾಟದಷ್ಟೇ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ಹೆಣ್ಣುಭ್ರೂಣದ ಹತ್ಯೆ.  ಮಗು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಹೆಣ್ಣೆಂದು ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪರಮ ನೀಚತನ ಇದು.  ಇದಕ್ಕೂ ಕಾರಣ ಈ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವಂತಹುದೆ.
ಭ್ರೂಣದ ಲಿಂಗ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಭೂಣವಾಗಿದ್ದರೆ ಗರ್ಭಪಾತದ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುವ ದಂಧೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದುಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಬೃಹತ್ ವಹಿವಾಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯೊಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.  ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಕೆಗೆ  ಬಂದಾಗಲಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.  ೧೯೯೪ರಿಂದ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣ ಲಿಂಗ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.  ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು ಪೋಷಕರು, ಭ್ರೂಣದ ಹತ್ಯೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವವರನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯವರನ್ನೂ ಸಹಾ ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಕೆನಡಾದ ಲಾನ್ಸೆಟ್ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೫ಲಕ್ಷ ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.  ಇದರಿಂದಾಗಿ ೧೯೯೧ರಿಂದ ಭಾರತದ ಶೇ.೮೦ರಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ (ಸೆಕ್ಸ್ ರೇಷಿಯೊ) ಆಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆ ಹೀಗಿದೆ:
೧೯೮೧-೧೦೦ ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ೧೦೪ ಗಂಡುಗಳು
೧೯೯೧-೧೦೦ ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ೧೦೭.೮ ಗಂಡುಗಳು
೨೦೧೧-೧೦೦ ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ೧೦೯.೪ ಗಂಡುಗಳು
ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ  ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾನುಪಾತವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೦೦ ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ೧೨೬.೧ ಗಂಡುಗಳು  ಮತ್ತು ೧೨೨ ಗಂಡುಗಳು ಇವೆ.  ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹರಿಯಾಣದ ಯುವಕರು ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರುಗಳು ಬಂದು ಕೇರಳದ ಹೆಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದ್ಯಾವಂತ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮನೋಭಾವ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.  ಆದರೆ ಅವಿದ್ಯಾವಂತ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾವಂತರಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮನೋಭಾವ ಇನ್ನೂ ದಟ್ಟವಾಗಿಯೇ ಇದೆ.  ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರೊಬ್ಬರು ಏಳನೆಯ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ನಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಓದಿದ್ದ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ಎಂಟನೆಯ ತರಗತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸದೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಬಯಸಿದರು.  ಅದರೆ ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಗೆ ಅದು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ.  ಆ ಪೋಷಕರನ್ನು ಕರೆದು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಖಡಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಗಿಗೆ ಯಾಕೆ ಸಾರ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಸ್ಕೂಲು? ಸುಮ್ಮನೆ ಖರ್ಚು ಎಂದರು.  ಕೊನೆಗೂ ಅಂದು ನಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರಾಗಿದ್ದ ದಿ. ಜಾವಿದ್ ಅಹಮದ್ ಅವರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಸೇರಿಸಿದರು.  ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿಯ ನಂತರ ಅವಳ ಓದನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು.  ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನಾನು ಆಗಲೇ ಹೇಳಿರುವ ಓನ್ಲಿ ಇನ್‌ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆನ್ಟ್, ನೋ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಎಂಬ ಫಿಲಾಸಫಿ!  ಆದರೆ ಸುದೈವವಶಾತ್ ಆ ಹುಡುಗಿ ಬಿ.ಇ. ಮುಗಿಸಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಳೆ. 
ಮುಗಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಂಚಿಯ ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.  ಸಂಚಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜಒಡೆಯರ ಅರಮನೆಯ ಸಂಚಿ ಊಳಿಗದವಳು .  ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ ಸಿಂಗರಾರ್ಯನ ಶಿಷ್ಯೆ.  ಈಕೆ ಹದಿಬದೆಯ (ಪತಿವ್ರತೆಯ) ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ.  ೪೬೮ ಪದ್ಯಗಳಿರುವ ಈ ಕೃತಿ ಸಾಂಗತ್ಯ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ.  ಅವಳ ವಿವೇಕದ ಮಾತು ಹೀಗಿದೆ:
ಪೆಣ್ಣಲ್ಲವೆ ತಮ್ಮನೆಲ್ಲ ಪಡೆದ ತಾಯಿ | ಪೆಣ್ಣಲ್ಲವೆ ಪೊರೆದವಳು
ಪೆಣ್ಣುಪೆಣ್ಣೆಂದೇಕೆ ಬೀಳುಗಳೆವರು | ಕಣ್ಣುಕಾಣದ ಗಾವಿಲರು
ಹೊನ್ನಮ್ಮಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಸಿವೆಯಷ್ಟಾದರೂ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ನಮಗೆ ಬಂದರೆ ಅದೆಷ್ಟು ಚೆನ್ನ.  ಅಲ್ಲವೇ?
(ದಿನಾಂಕ ೦೨/೧೦/೨೦೧೪ ರಂದು ಬರೆದ ಲೇಖನ)
ಕೃಷಿತೊ ನಾಸ್ತಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷಂ
-ಇ.ಕೆ.ರಾಮಮೋಹನ
ಬೆಳಗಾವಿಯ ಸುವರ್ಣಸೌಧದಲ್ಲಿ ಈ ಬಾರಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರುವ ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಅಧಿವೇಶನ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.  ಸಚಿವ ಅನಿಲ್‌ಲಾಡ್  ತಪ್ಪೇ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯನವರು ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಕೊನೆನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪಡೆದದ್ದು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ್‌ಲಾಡ್ ಅವರು ಪಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ತಾವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹುತಾತ್ಮರಾಗುತ್ತಿರುವ ರೀತಿ ಪೋಸು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕಾರಣದ ಪ್ರಹಸನ ಪ್ರಸಂಗದ ನೂತನ ಅಧ್ಯಾಯವಾಗಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡಿತು!  ಶಾದಿಭಾಗ್ಯ ಅಲಿಯಾಸ್ ಬಿದಾಯಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ದುರ್ಬಲವರ್ಗದವರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ ಮಾಜಿಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ  ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ಸದನದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಧರಣಿ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರೇ ತಮ್ಮ ನಾಯಕರು ಎಂಬಂತೆ ಆಗಾಗ ಭಾಜಪದ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ತಿಸಿದ ರೀತಿ, ಸದನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಾಗ್ಯುದ್ಧ, ಜೆಡಿ‌ಎಸ್‌ನವರು ಆಗಾಗ ಆಡಳಿತಪಕ್ಷದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿದವರಂತೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದ್ದು-ಹೀಗೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಅಧಿವೇಶನ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಆದರೆ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಠಲ ಅರಬಾವಿ ಎಂಬ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ದುರಂತ ಪ್ರಕರಣ ಮಾತ್ರ ಬಹಳ ವಿಷಾದನೀಯ.  ಈ ಘಟನೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಣಕಿಸುವಂತದ್ದು ಎಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಾಗಲಾರದು.  ಸದನದ ಒಳಗಡೆ ಜನಸೇವಕರು ಜನರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಸೇರಿದ್ದರೆ, ಹೊರಗಡೆ ಪ್ರಭುಗಳು ಅರ್ಥಾತ್ ಪ್ರಜೆಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಜಡತ್ವವನ್ನು, ಅನಿಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ರೈತರು ಧರಣಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ದುರಂತ ಎಂದರೆ ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗದಿಂದ, ರೈತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅರ್ಥಾತ್ ನಾಡಿನದೊರೆ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯನವರು ಕರ್ತವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸೌಜನ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಲೀ ರೈತರ ಬಳಿ ತೆರಳಿ ಮಾತನಾಡಿಸಲಿಲ್ಲ.  ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದವರಿಗೆ ಕಡಿದುಕಟ್ಟೆ ಹಾಕುವಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದಾದರೆ ಅವರ ಸಂಪುಟದ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನಾದರೂ ರೈತರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವಂತೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.  ಆದರೆ ಇಂತಹುದೇನೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.  ಬಡರೈತನೊಬ್ಬನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.  ಇದನ್ನೇ ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ಮೊದಲಾದರೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರೆ ಬಡಪಾಯಿ ರೈತನೊಬ್ಬನ ಅಮೂಲ್ಯ ಜೀವವಾದರೂ ಉಳಿಯುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲವೇ?
ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆಗಾರರು ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಕಬ್ಬಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.  ಆದರೆ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೇ ಇರುವುದು ಸ್ವತಂತ್ರಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪಾಲಿಸಿ ಆಗಿರುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿ.  ರೈತರ ಹೋರಾಟಗಳಿಗಿಂತ ಉದ್ಯಮಿಗಳ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮಾಲೀಕರ ಲಾಬಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸತ್ಯ.  ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಚುನಾವಣಾ ವೆಚ್ಚವೇ ಮೊದಲಾದ `ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚ'ಗಳಿಗೆ ಉದಾರ ವಂತಿಗೆ ನೀಡುವ ತಾಕತ್ತು ಭಾರತದ ಬಡ ರೈತನಿಗೆ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ!  ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯದ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಮಾಲಿಕರು ಹಾಲಿ ಅಥವಾ ಮಾಜಿ ಪ್ರೊಫ಼ೆಷನಲ್ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ.
ಹಸಿರುಕ್ರಾಂತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಕೃಷಿವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೀಗೆಳೆದು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು.  ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಅವಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟೋ ದೇಸೀ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಎಳ್ಳುನೀರು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾಯಿತು.  ಗೋವನ್ನು ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈಟೆಕ್ ಕಸಾಯಿಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಗೋಮಾಂಸವನ್ನು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ರಫ಼್ತು ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಯ್ತು.  ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊಡದೆ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾಯ್ತು.  ಬಿತ್ತನೆಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ ಕೊಡದೆ ಸತಾಯಿಸಿದ್ದಾಯಿತು.  ಬವಣೆ ತಾಳಲಾರದೆ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣಿರು ಸುರಿಸಿದ್ದಾಯಿತು.  ``ಬೇಸಾಯ; ಮನೆಮಂದಿ ಸಾಯ'' ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಸಲು ಸರ್ಕಾಗಳು ಪಣ ತೊಟ್ಟಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಇನ್ನು ಬಾಕಿ ಇರುವುದಾದರೂ ಏನು?
ಸರ್ಕಾರಗಳಿರಲಿ, ವಿದ್ಯಾವಂತರೆನಿಸಿಕೊಂಡವರಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಏನು?  ಅನ್ನದಾತನಾದ ರೈತನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ.  ಯಾರೋ ರೈತ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನಂತೆ.  ಈ ರೈತರಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಕೆಲಸ ಎಂದು ಅಸಡ್ಡೆ ತೋರುವ ನಾವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಟೆಕ್ಕಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಓದುತ್ತೇವೆ.  ಸಾಲ ವಿನಾಯಿತಿ ಘೋಷಿಸಿ ಎಂಬ ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆ ಸುದ್ದಿ ಓದಿ ಮೂಗು ಮುರಿಯುವ ನಾವು ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹಾಲಿಡೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆಬೇರೆ ಸವಲತ್ತುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಿದ ಸುದ್ದಿ ಓದಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.  ರೈತನು ತಾನು ಸಾಲಸೋಲ ಮಾಡಿ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು  ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಬೆಳೆ ನೀಡಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ನಮಗೆ ಕೋಪ ಬರುತ್ತದೆ.  ಆದರೆ ನಮಗೆ ಮಾತ್ರ ವರ್ಷವರ್ಷವೂ ಸಂಬಳ ೨೦% ಆದರೂ ಜಾಸ್ತಿ ಆಗಲೇಬೇಕು.
ಶಾದಿಭಾಗ್ಯ, ಅಹಿಂದ ಟೂರ್‌ನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಸಿದ್ದವಿರುವ ಸರ್ಕಾರ, ರೈತರಿಗಾಗಿ ಬೆಂಬಲಬೆಲೆ ಘೋಷಿಸಲು ಅಯ್ಯೋ ತುಂಬಾ ದುಡ್ಡು ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದಲ್ಲಾ ಎಂದು ಪೋಸು ಕೊಡುತ್ತದೆ.   ರೈತರು ವಾಸವಾಗಿರುವ ಹಳ್ಳಿಗಳ ರಸ್ತೆ ಎಕ್ಕುಟ್ಟಿ ಹೋದರೂ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೇರ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.  ಆದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಯಾವುದೋ ಕೆಲವು ರಸ್ತೆಗಳು ಸರಿಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಉದ್ಯಮಿಗಳು ನಿಟ್ಟುಸಿರಿಟ್ಟ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಗಳು ದುಃಸ್ವಪ್ನ ಕಂಡವರಂತೆ ದಡಬಡಿಸಿ ಎದ್ದು ಕೂರುತ್ತವೆ.  ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಫ಼ೋನ್ ಮಾಡಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಜಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.  ಪರಿಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಟೀ ಕುಡಿಯುತ್ತಾಚರ್ಚಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಏಕೆ ಇಂತಹ ದ್ವಂದ್ವನೀತಿ?  ರೈತನು ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದರೆ ನಾವು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕನಿಷ್ಠ ವಿವೇಕವೂ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆಯಲ್ಲ?  ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಗುಳುಂ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ನಮಗೆ ಈ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಬೆಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತಲ್ಲ ಎಂಬ ಆತಂಕವೇ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆದರೆ ಭಾರತದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಕೃಷಿಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ.  ಕೃಷಿಯನ್ನು ಸಹಾ ಒಂದು ಉದ್ದಿಮೆ (ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾದಾಗ, ಅನ್ನದಾತನಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಸವಲತ್ತು ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಸಿಕ್ಕಾಗಲಷ್ಟೇ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.  ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಉಳ್ಳ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಕೃಷಿತೊ ನಾಸ್ತಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷಂ ಎಂದು ಘಂಟಾಘೋಷವಾಗಿ ಸಾರಿದ್ದು!